| Helsinki Helsingfors |
|||
|
|||
 Panorama miasta |
|||
| Państwo |  Finlandia |
||
| Prowincja |  Finlandia Południowa |
||
| Powierzchnia | 186 km² | ||
| Położenie | 60° 10' N 24° 56' E |
||
| Wysokość | 25 m n.p.m. | ||
| Ludność (2006) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja |
562 570 3024,6 os./km² 1 293 093 |
||
| Miasta partnerskie |  Kijów (Ukraina)
|
||
|
Położenie na mapie Finlandii
  Helsinki
Helsingfors |
|||
 |
|||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa miasta | |||
Helsinki (fin. Helsinki, szw. Helsingfors, rus. Хе́льсинки) to stolica Finlandii i prowincji Uusimaa. Liczba mieszkańców 570 tys., aglomeracja - około 1,2 mln. W skład zespołu miejskiego wchodzą: Espoo, Vantaa i Kauniainen. Są głównym ośrodkiem przemysłu, kultury i administracji. Port nad Zatoką Fińską. Uniwersytet założony w 1828 roku. W mieście znajduje się główny port lotniczy.
Spis treści |
edytuj Historia
Na terenie dzisiejszych Helsinek już w XV wieku istniała niewielka osada. Właściwe miasto zostało założone w 1550 roku przez króla Gustawa Wazę. Stało się ono ważnym ośrodkiem handlu. W 1640 roku główne centrum miasta zostało przeniesione na obecne miejsce. Często niszczone przez Rosjan. W 1710 roku wybuchła niewielka epidemia. W XVIII wieku nastąpił przyspieszony rozwój miasta. W 1748 roku wybudowano twierdzę Suomenlinna. W 1809 Finlandia stała się częścią Rosji. W celu zmniejszenia wpływów szwedzkich w Finlandii car chciał przenieść stolicę z Turku do Helsinek. Po wielkim pożarze w 1812 roku, miasto zostało stolicą kraju. Helsinki zaczęto rozbudowywać na wzór rosyjskiego Petersburga. Wtedy powstało mnóstwo instytucji i budynków klasycystycznych, rozwinął się przemysł. W 1870 roku zbudowano pierwszą linię kolejową. W 1918 roku Helsinki stały się miejscem starć fińskiej wojny domowej pomiędzy komunistami i ich przeciwnikami. W 1918 roku Helsinki stały się stolicą niepodległej Finlandii. Po II wojnie światowej nastąpił bardzo szybki rozwój miasta. W 1952 roku było gospodarzem letnich igrzysk olimpijskich. W 1972 roku podpisano tam traktat KBWE. Miasto stało się modne, a dziś jest jedną z 9 stolic kulturalnych Europy. Po krótkim kryzysie gospodarczym na początku lat 90. XX wieku, miasto powtórnie zaczęło się rozwijać.
W 2007 roku Helsinki były gospodarzem 52. Konkursu Piosenki Eurowizji 2007.
edytuj Zabytki
W mieście znajduje się dzielnica Kruununhaka, gdzie znajdują się domy z XVI-XVII wieku, ocalałe z pożaru z 1812 roku.
edytuj Najważniejsze
- Senaatintori (plac senacki), z pomnikiem cara Rosji w centralnej części, zaprojektowany przez C.L. Engela w 1820 roku. Plac otacza mnóstwo budynków klasycystycznych.
- Yliopisto (uniwersytet) drugi w Finlandii, założony w 1828 roku
- Suomenlinna - twierdza wybudowana w 1748 roku przez Szwedów; teraz znajduje się w niej kilka muzeów.
- Linnanmäki - wesołe miasteczko z 1950 roku
- Pałac wybudowany na przedmieściach w 1550 roku
- Parlament z końca XIX wieku. Siedziba rządu Finlandii
- Teatr Narodowy z 1882 roku.
- Bank Narodowy z końca XIX wieku, największy w kraju
- Dworzec Kolejowy zaprojektowany w 1910 roku przez Eliela Saarinana
- Dom towarowy Stockmann z końca XIX wieku, gdzie znajduje się siedziba jednej z najstarszych firm Finlandii
- Pałac Prezydencki z końca XIX wieku
- Biblioteka Narodowa z 1828 roku
- Most Pitkäsilta z 1878 roku
- Obserwatorium astronomiczne zaprojektowane przez C.L. Engela w 1825 roku
- Teatr Szwedzki z ok. 1860 roku
- Kaivopuisto - jeden z największych parków w centrum Helsinek z 1840 roku
edytuj Muzea
W całym mieście znajduje się ponad 35 muzeów.
- Muzeum Narodowe z połowy XIX wieku - największe zbiory w Finlandii
- Ateneumin Taidemuseo - największe muzeum sztuki w Finlandii. Zobaczyć tam można m.in. obrazy Gallena-Kalleli, Jarnefelta, Sallinena, van Gogha, Cezanne'a, Chagalla i wiele innych.
- Muzeum Sinebrychoff z końca XVIII wieku przedstawiająca zbiory starej sztuki Finlandii i Europy
- Muzeum Miasta Helsinki z XIX wieku, przedstawiające miasto
- Muzeum Gallena-Kalleli z 1913 roku; znajdują się tam zbiory poświęcone temu artyście
- Muzeum wojskowe z 1939 roku.
- Muzeum Ehrensvärd z 1748 roku położone w dzielnicy Suomenlinna
- Muzeum Armfelt prezentujące zbiory z XVIII wieku
- Muzeum teatru z 1868 roku. Tam znajdują się m.in. dzieła Alexisa Kivi
- Muzeum sportu z 1940 roku położone w pobliżu stadionu
- Posti Museo z połowy XX wieku. Przedstawia historię poczty w Finlandii
- Muzeum Robotnicze z przełomu XIX i XX wieku
- Muzeum Radia
- Muzeum Hotelarstwa
edytuj Miejsca kultu religijnego
W Espoo i Vantaa znajduje się kilka kościołów z okresu średniowiecza. Istnieją również inne kościoły w mieście.
- Jeden z najstarszych w Helsinkach: kościół na wyspie, z 1685 roku
- Ruiny kościoła z 1710 roku
- Kościół w Espoo, styl romańsko-gotycki, z 1430 roku
- Kościół średniowieczny w Vantaa z 1450 roku
- Cerkiew nowoczesna z 1952 roku
- Katedra św. Marka zaprojektowana ok. 1820 roku
- Sobór Uspenski - kościół prawosławny wybudowany w połowie XIX wieku
- Wielka Synagoga z 1906 roku
- Temppeliaukion kirkko z 1975 roku. Kościół wykuty w skale. Zaprojektowany przez Alvara Aalto
- Vanha Kirkko rok 1815
- Nikolainkirkko z ok. 1830 roku
edytuj Cmentarze
- Cmentarz Hietaniemi z 1840 roku. Na tym cmentarzu pochowano najsłynniejszych Finów w historii m.in. wszystkich prezydentów Finlandii
- Cmentarz żydowski z ok. 1870 roku
- Cmentarz arabski z ok. 1870 - jeden z nielicznych znajdujących się w Skandynawii
- Cmentarz z 1710, gdzie pochowano ofiary epidemii z tegoż roku
edytuj Inne obiekty
- Hartwall Arena near to Pasila Railway station
- Willa Hakasalmiego wybudowana w 1843 roku
- Stadion Olimpijski wybudowany w 1938 roku na igrzyska olimpijskie. W pobliżu stadionu znajduje się posąg Paavo Nurmi
- Dom Sederholma wybudowany w 1757 roku, przez wielkiego przemysłowca Johana Sederholma
- Dom Mieszczański z początku XVIII wieku. Jeden z najstarszych murowanych budynków w Helsinkach
- Dom Szlachty - budynek z ok. 1890 roku w którym zbierała się arystokracja
- Finlandia talo - nowoczesny budynek zaprojektowany przez Alvara Aalto w 1966 roku.
- Sibeliuksen puisto - park Sibeliusa z lat 20. XX wieku
- Dom Mannerheima z początku XX wieku. Obecnie tam znajduje się muzeum
- Dom Frederika Cygnaeusa z połowy XIX wieku
- ZOO z 1882 roku.
- Opera z drugiej połowy XX wieku
- Pomnik cara Aleksandra II
- Ratusz klasycystyczny z drugiej połowy XIX wieku
- Centrum sztuki Kiasma - centrum sztuki nowoczesnej
- Töölö z 1899 roku
- Kallion kirkko z 1910 roku
Helsinki są jednym z najbardziej zielonych miast Europy. W Helsinkach znajduje się również największa izba wytrzeźwień w Europie.
edytuj Ludność aglomeracji
| Rok | Ludność |
|---|---|
| 1550 | 1 500 |
| 1700 | 4 000 |
| 1750 | 6 000 |
| 1800 | 15 000 |
| 1850 | 50 000 |
| 1875 | 100 000 |
| 1900 | 180 000 |
| 1930 | 400 000 |
| 1950 | 610 000 |
| 1975 | 900 000 |
| 2004 | 1 240 000 |
edytuj Linki zewnętrzne
edytuj Zobacz też
|
||||||||||||||||
